Parafia Greckokatolicka w Przemyślu

www.soborcerkiew.net » Historia parafii

Historia parafii

wygladrewers.jpgSobór Archikatedralny Św. Jana Chrzciciela w Przemyślu

W tysiącletniej historii biskupstwa wznoszone były kolejne przemyskie cerkwie katedralne, zmieniała się także ich lokalizacja. Obecnie sobór mieści się w świątyni pojezuickiej, wchodzącej w skład zespołu klasztornego z pocz. XVII w. Pomimo przekształceń dokonanych w 2 poł. XVIII i na pocz. XX w., świątynia zachowała cechy stylowe barokowej bazyliki. Para wież w fasadzie poprzedza trójnawowy korpus. Wydłużone prezbiterium flankują kaplice, za którymi ulokowane są zakrystia i skarbczyk. Ponad nawami bocznymi empory, z wejściami od strony budynku klasztornego. Sklepienia wnętrza kolebkowe i krzyżowe. Ściany rozczłonkowane pilastrami o korynckich kapitelach, wspierającymi masywne belkowanie. Przestrzenie nawowe rozdzielone arkadami na filarach. Na osiach naw bocznych portale wejściowe do kaplic. Na sklepieniu w kaplicach siedemnastowieczna sztukateria. Barokowe wyposażenie wnętrza nie przetrwało do naszych czasów. Późniejsze (z pocz. XX w.) przeniesiono do kościoła p.w. ŚŚ. Mikołaja i Stanisława Biskupa opactwa benedyktynek w Jarosławiu. Na miejscu pozostały jedynie ołtarze w kaplicach – ŚŚ. Piotra i Pawła oraz Przeświętej Bogurodzicy.

W 1991 r., kiedy papież Jan Paweł II ustanowił świątynię greckokatolicką katedrą, rozpoczęto prace zmierzające do pełnej konserwacji jej architektonicznej struktury oraz wzbogacenia wnętrza o elementy właściwe wschodniochrześcijańskiej tradycji. Nie prowadziły one do przekształcenia budowli, lecz w pełni wydobyły jej historyczne walory. Zmiany ograniczyły się do umieszczenia w zwieńczeniu fasady trójramiennego krzyża i zastąpienia łacińskiego monogramu „IHS” greckim odpowiednikiem „IXC”. W otworach okiennych oprawione zostały witraże: Św. Jan Chrzciciel – patron katedralnej cerkwi (w elewacji frontowej), ŚŚ. Konstantyn i Helena (Podwyższenia Krzyża Świętego) oraz ŚŚ. Włodzimierz i Olga – Chrzciciele Rusi. W architektoniczne podziały wnętrza wkomponowano figuralną polichromiaę ścienną. W centralnej części strefy sklepiennej sanktuarium umieszczony został wizerunek Chrystusa Pantokratora – Spasa w Siłach (w Mocach), niżej Komunia Apostołów, a na przeciwległej ścianie, w nawie, ponad chórem śpiewaczym Zaśnięcie Bogurodzicy. W tympanonach bocznych kaplic obrazy odpowiadające ich wezwaniom – ŚŚ. Piotr i Paweł oraz Bogurodzica. Powyżej nich, odpowiednio obrazy: Chrystus przekazujący klucze Św. Piotrowi (na tle bram miejskich Przemyśla) oraz Zwiastowanie Bogurodzicy. Na przeciwległych ścianach naw bocznych Chrystus ukazujący się uczniom w drodze do Emaus i Trójca Święta (Gościnność Abrahama). W gzyms obiegający cerkiew u podstawy sklepienia wpisany został cerkiewnosłowianski tekst Modlitwy Pańskiej - „Ojcze Nasz” oraz słowa „Święty, Święty, Święty Pan Zastępów” (centralnie w sanktuarium). Rozmieszczenie nowych malowideł ściennych podporządkowane jest symbolice poszczególnych elementów architektonicznych budowli i funkcji jej wewnętrznych przestrzeni, jest zarazem rozwinięciem programu ikonograficznego zrealizowanego poprzez zabytkowe malarstwo tablicowe pozostające w wyposażeniu przemyskiego soboru.

Układ wnętrza świątyni odpowiada wschodniej tradycji, wyodrębniając sanktuarium, główną przestrzeń przeznaczoną dla wiernych oraz niewielki narteks (prytwor). W sanktuarium ustawione są dwie mensy ołtarzowe - prestoł (ołtarz główny) i proskomidyjnik (żertwiennik; tu celebrowana jest pierwsza część Liturgii – Przygotowanie Darów). Granicę przestrzeni sanktuarium akcentuje wysoka przegroda ikonostasowa. W kontemplacji ikon Chrystusa i Jego Świętych stajemy wobec Tajemnicy sprawowanej przy ołtarzu.

Archikatedralny ikonostas powstał w latach osiemdziesiątych XVII w., dla cerkwi klasztornej w Szczepłotach koło Krakowca. Po kasacie monasteru (1788 r.) trafił do drewnianej cerkwi p.w. Św. Mikołaja w Lubaczowie, później do nowej, murowanej świątyni w tym mieście. Stamtąd w 1979 r. przeniesiony został do lubaczowskiego Muzeum, aby w 1993 r. zająć miejsce w przemyskim soborze Św. Jana Chrzciciela. Należy on do najlepszych zachowanych dzieł siedemnastowiecznego, zachodnioukraińskiego malarstwa cerkiewnego. Świetność przywróciła mu gruntowna konserwacja przeprowadzona w l. 1994 – 1999. Wprowadzając ikonostas do cerkwi poszerzono go o skrajne osie, w których znalazły się m.in. zabytkowe ikony namiestne ŚŚ. Jana Chrzciciela (chramowa; z cerkwi w Piątkowej) i Josafata Kuncewicza (z cerkwi w Rudawce). Było to podyktowane względami kanonicznymi i estetycznymi – umieszczenia ikony patronalnej oraz przesłonięcia sanktuarium na całej jego szerokości. Rozbudowa nie wiązała się z ingerencją w zabytkową strukturę ikonostasu. Wielostrefowa przegroda posiada osiową kompozycję o bogatym snycerskim rozczłonkowaniu ramy, opartym na barokowych i późnorenesansowych formach zdobniczych, z arkadą w kształcie trójliścia ponad carskimi wrotami oraz podwyższonym łukiem zamykającym centralną ikonę Deesis. Spiętrzone ku osi ikonostasu kartusze prorockiego rzędu tworzą rodzaj tympanonu. W historycznej części ikonostasu, w rzędzie ikon namiestnych znajdują się: Bogurodzica Hodigitria, Chrystus Pantokrator, Zwiastowanie i Narodzenie Bogurodzicy. Carskie wrota ażurowe, z przedstawieniami Ewangelistów i Zwiastowania w medalionach. W ich ościeżach ŚŚ. Jan Złotousty i Bazyli Wielki. W arkadzie, ponad wrotami, wizerunki ŚŚ. Mikołaja i Grzegorza Teologa, flankujące obraz Chrystusa Najwyższego Kapłana. Na północnych drzwiach diakońskich (rekonstruowanych) obraz Arcykapłana Melchizedeka. W ościeżach ŚŚ. Archidiakoni: Wawrzyniec i Szczepan. W arkadzie trzy Serafiny. W supraporcie, ponad łukiem arkady, obraz Trójcy Świętej. Na południowych drzwiach diakońskich Archanioł Michał. W ościeżach Archaniołowie Gabriel i Rafał. W arkadzie Bogurodzica Panagia w asyście Archaniołów. W supraporcie, powyżej łuku, obraz Zburzenia Sodomy. Rząd świąteczny Niedziel Pięćdziesiątnicy tworzą obrazy: Niewierny Tomasz, Marie u Grobu, Uzdrowienie Paralityka, Chrystus i Samarytanka przy Studni, Uzdrowienie Ślepca, Sobór Nicejski (Piotr Aleksandryjski przed Chrystusem). W centrum tego cyklu Mandylion (Chrystus Acheiropoietos – Chusta Abgara). W rzędzie głównych świąt roku liturgicznego: Narodzenie Bogurodzicy, Wprowadzenie Bogurodzicy do Świątyni, Boże Narodzenie, Chrzest Chrystusa, Spotkanie Pańskie, Zwiastowanie Bogurodzicy, Ostatnia Wieczerza, Zstąpienie do Otchłani, Wniebowstąpienie Pańskie, Wjazd do Jerozolimy, Zesłanie Ducha Świętego, Przemienienie Pańskie, Zaśnięcie Bogurodzicy. Wyżej Wielka Deesis apostolska, z centralną ikoną tronującego Chrystusa, ku któremu zwracają się orędownicy ludzi – Matka Boża i Św. Jan Chrzciciel. Głównymi obrazami zwieńczenia są Bogurodzica – Wcielenie oraz ŚŚ. Antoni i Teodozy Peczerscy. Po bokach, w tondach zdobionych ażurową snycerką wizerunki Proroków. Po stronie północnej: Mojżesz, Salomon, Aaron, Jeremiasz, Gedeon, Jakub, Melchizedek; po południowej: Dawid, Zachariasz, Izajasz, Habakuk, Daniel, Baruch i Ezechiel. Oryginalna Pasja nie przetrwała do naszych czasów. Jej miejsce zajęła siedemnastowieczna sylwetowa ikona Ukrzyżowania (z cerkwi w Opace). Predelle zdobi snycerka w formie konsol i rozet kwiatowych. Zabytkowe ikony z XVII i XVIII wieku, służące uzupełnieniu ikonostasu oraz umieszczone w nawie i sanktuarium świątyni, pochodzące z wyposażeń cerkwi przemyskiej eparchii, przekazało Muzeum – Zamek w Łańcucie.

Za prestołem tron biskupi wykonany dla władyki Konstantyna Czechowicza w kon. XIX w. W kaplicach bocznych ołtarze z początku XX w., powstałe w pracowni Ferdynanda Majerskiego. We wschodniej, z obrazami ŚŚ. Piotra i Pawła. Na ścianach tej kaplicy eksponowane są: płaszczanica – wizerunek Chrystusa w Grobie oraz sztandar Arcybiskupa Przemysko – Warszawskiego. Przed kaplicą, ikony i relikwie Błogosławionych Męczenników - Josafaty Hordaszewskiej i Emiliana Kowcza. W kaplicy zachodniej ołtarz wzorowany na jasnogórskim, ongiś z kopią ikony częstochowskiej, od 1993 r. z siedemnastowieczną ikoną Bogurodzicy Hodigitrii, wg tradycji pochodzącą z cerkwi w Pacławiu. Na mensie ołtarzowej wystawione relikwie Krzyża Świętego, Św. Mikołaja, Św. Josafata Kuncewicza (relikwiarz dłoni i omoforion) oraz Św. Męczenników Pratulińskich. Znajduje się tutaj także pastorał biskupa K. Czechowicza, mitra biskupa J. Kocyłowskiego, płaszczanice Chrystusa i Bogurodzicy. Na ścianach kamienne epitafia biskupów – Św. J. S. Pelczara oraz sufragana K. J. Fischera. W krypcie pod kaplicą szczątki władyków przemyskich - M. Ryłły i J. Śnihurskiego oraz łacińskiego biskupa K. J. Fischera. Przed kaplicą ikony Bogurodzicy i Chrystusa. Historyczne ikony z nieistniejących cerkwi ulokowano na pilastrach, w najbliższych ikonostasowi arkadach: od wschodu Św. Mikołaj (w 1784 r. przeniesiony do ówczesnej katedry z płonącej cerkwi p.w. Św. Mikołaja przy ul. Basztowej); od zachodu Św. Paraskewa (XVIII w. ikona z Leszczawki). Pozostałe ikony na filarach w nawie wykonane współcześnie, ukazują Świętych i Błogosławionych tysiącletniej Cerkwi Ukraińskiej. Od wejścia ku ikonostasowi, na powierzchniach czołowych: Borys i Hleb, Włodzimierz i Olga, Cyryl i Metody, Antoni i Teodozy Peczerscy; na powierzchniach bocznych: Andrzej Szeptycki, Josyf Slipyj, Emilian Kowcz, Mikołaj Czarnecki, Josafat Kocyłowski i Grzegorz Łakota. Na ścianach naw bocznych współcześnie malowane ikony Męki Pańskiej (Drogi Krzyżowej).

W pobliżu wejścia, w pilastry wmurowane zostały tablice upamiętniające: 1000 - lecie Chrztu Rusi, 400 – lecie Synodu Brzeskiego, męczenników księży diecezji przemyskiej z l. 40 – tych XX w., przesiedleńczej Akcji „Wisła” w 1947 r. W narteksie granitowa tablica poświęcona dr O. Antoniemu Józyczyńskiemu. Przed głównym wejściem dwie brązowe tablice: upamiętniająca słowa papieża Jana Pawła II, o przekazaniu świątyni na własność Kościoła Greckokatolickiego i ustanowieniu jej katedrą Diecezji Przemyskiej oraz wymieniająca tytuł świątyni (przed nadaniem jej godności archikatedry - w 1996 r.).
Przy kamiennych schodach wiodących do głównego portalu cerkwi rzeźby ŚŚ. Ojców Kościoła Powszechnego: Metodego i Cyryla (na zewnętrznych cokołach) oraz Bazylego Wielkiego, i Jana Złotoustego (na wewnętrznych cokołach). W niszach górnej części fasady, rokokowe figury ŚŚ. Ignacego Loyoli i Franciszka Ksawerego, wykonane w l. 1771 - 1772 przez Jana Kruszanowkiego.
Na placu, przy soborze dzwonnica z 2002 r. W jej arkadach rzeźby ŚŚ. Olgi i Włodzimierza, podobnie jak figury przed portykiem wykute w pracowni Juliana Markowskiego we Lwowie, w l. 1880 - 1884. Na dzwonnicy historyczne dzwony: Św. Jan i Św. Piotr oraz nowy Św. Stefan.
Ilustracje:
- Wzgórze zamkowe w 1 poł. XII w. (rotunda i cerkiew Wołodara).
- Sobór w poł. XVII w.
- Antymins bp. Jana Małachowskiego, tempera na płótnie (po 1675 r.).
- Wieża katedralna (1776-1777).
- Sobór w 1 poł. XX w.
- Ewangeliarz Przemyski (XVI w.), Św. Ewangelista Marek, tempera i złoto na pergaminie.
- Centralne ikony cyklu Deesis katedralnych ikonostasów - obecnego (4 ćw. XVII w.) oraz wykonanego przez Andreasa Grolla (1884 r.).
- Ikony cyklu Niedziel Pięćdziesiątnicy (ikonostas, 4 ćw. XVII w.).
- Św. Bazyli Wielki (ikonostas, 4 ćw. XVII w.).
- Św. Josafat Kuncewicz (1 poł. XVIII w., w ikonostasie).
- Św. Jan Złotousty (ikonostas, 4 ćw. XVII w.).
- Bogurodzica Hodigitria - Pacławska (XVII w.).
- Bł. Josafat Kocyłowski Biskup Przemyski (2001, Irena i Andrzej Skrutowycz).
- Św. Cyryl Apostoł Słowian (1880 - 1884, Julian Markowski, Lwów)

Katedry Kościoła Wschodniego w Przemyślu

wyglad zespademrewers.jpg992 – Przypuszczalna data budowy pierwszej cerkwi na terenie przemyskiego grodu – rotundy p.w. Przeświętej Bogurodzicy.
poł. XI w. – Istnieje wschodniochrześcijańskie biskupstwo w Przemyślu, należące do najstarszych na Rusi, podległe metropolii w Kijowie. Funkcję katedry pełniła wówczas grodowa rotunda.
1119 - 1121 – Książę Wołodar wznosi na wzgórzu zamkowym sobór katedralny p.w. Narodzenia Św. Jana Chrzciciela, budowlę z kamienia, jednokopułową, o trzech apsydach w masywie sankruarium. Jan Długosz wspomina o jego istnieniu w 1124 r. O znaczącej pozycji biskupstwa i księstwa przemyskiego w systemie władzy cerkiewnej i świeckiej na Rusi świadczą bezpośrednie kontakty z Konstantynopolem, potwierdzone w 1104 r. małżeństwem córki Wołodara (noszącej w Bizancjum imię Irena) z królewiczem Andronikiem - synem cesarza Aleksego I Komnena. Pierwszy znany z imienia biskup przemyski – Antoni, wcześniej także arcybiskup Nowogrodu, używał obu tytułów pozostając na przemyskiej stolicy (1212 – 1225).
1412 – Dekretem królewskim, sobór katedralny przekazany został na kościół rzymskokatolicki, a 1461 r. rozebrany. Utrata cerkwi katedralnej na zamku spowodowała, że czasowo funkcję tę przejęła klasztorna cerkiew p.w. Zaśnięcia Bogurodzicy w dzielnicy Wilcze. Zamiejską rezydencją biskupią stał się tamtejszy monaster oraz klasztor w Świętym Spasie koło Sambora. Z tego powodu pojawia się odtąd tytulatura: „biskup przemyski i samborski”.
1452 – Archiwalna wzmianka o cerkwi p.w. Św. Jana Chrzciciela w przemyskiej dzielnicy Władycze. Ponowny powrót biskupów do Przemyśla nastąpił dzięki władyce Atanazemu Bireckiemu, który w 1460 r. wykupił teren w pobliżu Bramy Lwowskiej i opuszczoną ormiańską kaplicę p.w. Św. Jana, aby zbudować tam katedrę.
1464 – Budowa drewnianego soboru katedralnego p.w. Św. Jana Chrzciciela na Władyczu, którego istnienie potwierdzają źródła w 1483 r. Cerkiew ta spłonęła w 1535 r.
1535 – Budowa nowej cerkwi sobornej na Władyczu, murowanej z cegły, z trzema apsydami w masywie sanktuarium oraz jedną centralną kopułą, o cechach stylowych późnogotyckich i renesansowych. We jej wnętrzu umieszczono ikonostas oraz prestoły, a w 1543 r., na ścianach nawy sportretowani zostali biskupi przemyscy. W l. 1776 – 1778 wizerunki te skopiował na płótnach O. Mikołaj Tereiński i opatrzył barokowymi tekstami epitafijnymi (obrazy przetrwały do dzisiaj).
1596 – Synod w Brześciu, na którym potwierdzono powrót Cerkwi Kijowskiej do jedności z Kościołem Powszechnym. Wbrew wcześniejszym deklaracjom, w opozycji pozostali biskup przemyski Michał Kopysteński i biskup lwowski Gedeon Bałaban, którzy następnie w swoich diecezjach skutecznie przeciwstawiali się działaniom zmierzającym do wprowadzenia tam Unii. Późniejsze naznaczenie dla diecezji przemyskiej rów¬nież biskupa unickiego w osobie Atanazego Krupeckiego (1610 r.) rozpoczęło okres „dwuwładzy”. Kres tej sytuacji położyło dopiero przystąpienie do Unii biskupa Innocentego Winnickiego w 1691 r., który przejął pełnię władzy w diecezji przemyskiej. W XVII w. biskupi uniccy przez długi okres rezydowali poza Przemyślem, m. in. w Jarosławiu i Szlachtowej na Łemkowszczyźnie, natomiast dyzunicki władyka Antoni Winnicki, w l. 1667 - 1675 przebywał w Sanoku, co było powodem dołączenia do biskupiej tytulatury także przymiotnika „sanocki”.
1762 – Synod diecezji przemyskiej, na którym biskup Atanazy Szeptycki podniósł sprawę budowy nowej katedry, seminarium i pałacu biskupiego. Na wzniesienie tych budynków otrzymał zgodę króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
1776 - 1777 – Budowa wieży katedralnej, jako elementu zaplanowanego, rokokowego zespołu katedralnego.
1778 - 1785 – W czasie budowy katedrę zlokalizowano w bazyliańskiej cerkwi p.w. Świętej Trójcy (róg ulic Słowackiego i Basztowej).
1780 – Rozbiórka dawnej katedry.
1781 – Cesarz Józef II, wstrzymał budowę rokokowej katedry, skonfiskował wieżę Św. Jana, plac katedralny i zgromadzone tam materiały budowlane.
1784 – Przekazanie przez zaborcę świątyni po skasowanym zakonie Karmelitów Bosych na greckokatolicką katedrę.
1785 – Wstępne remonty i adaptacje świątyni oraz pierwsze nabożeństwa.
1860; 1880 - 1884 – Przebudowa i adaptacja katedry. Budowa neorenesansowej kaplicy Św. Mikołaja oraz wzniesienie centralnej kopuły. Wprowadzenie do wnętrza wysokiego ikonostasu autorstwa Andreasa Grolla. Ustawienie przed frontem świątyni zespołu rzeźb ŚŚ. Ojców Kościoła.
1946 – Obrady tzw. synodu lwowskiego i bezprawna likwidacja Kościoła Greckokatolickiego. Władze komunistycznej Polski i Związku Radzieckiego zakazują mu prowadzenia wszelkiej działalności. Aresztowania biskupów i duchowieństwa, konfiskata przemyskiej katedry.
1989 – Uznanie Kościoła Greckokatolickiego przez demokratyczne władze Rzeczypospolitej.
1991 – Papież Jan Paweł II powołuje na tron odnowionej diecezji przemyskiej pierwszego po 1946 r. greckokatolickiego biskupa - Ks. mitrata Jana Martyniaka i ustanawia pojezuicki kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa greckokatolickim soborem katedralnym p.w. Św. Jana Chrzciciela. Architektura tej zabytkowej świątyni, wybudowanej w l. 1627 – 1671 p.w. Św. Ignacego Loyoli, ostatecznie ukształtowana została w l. 1769 - 1773.
1996 – Nadanie cerkwi tytułu soboru archikatedralnego oraz ustanowienie diecezji przemysko – warszawskiej archidiecezją i metropolią.
1996 – 2002 – Prace remontowe i adaptacyjne architektury oraz wnętrza świątyni. Wprowadzenie ikonostasu z końca XVII w. i innych elementów cerkiewnego wyposażenia. Wzniesienie arkadowej dzwonnicy. Zawieszenie dzwonów: Św. Jan, Św. Piotr i Św. Stefan oraz ustawienie zabytkowych rzeźb ŚŚ. Olgi i Włodzimierza - Chrzcicieli Rusi.
2010 – Budowa nowych schodów w elewacji frontowej z wkomponowaniem XIX w. rzeźb ŚŚ. Ojców Kościoła, Liturgistów – Bazylego Wielkiego i Jana Złotoustego oraz ŚŚ. Apostołów Słowian – Cyryla i Metodego.




Greckokatolicka Parafia Archikatedralna p.w. Św. Jana Chrzciciela w Przemyślu
opracowanie: Eugeniusz Zawałeń, Jarosław Giemza.

Proboszczowie katedry:

ks. Petro Nazarewicz 1828-1837
ks. Andrij Petrasewicz 1837-1847
ks. Teodor Łukaszewski 1847
ks. Hryhoryj Hałecki 1847-1869
ks. Iwan Ilnycki 1869-1871
ks. Benedykt Litynski 1871-1885
ks. Julian Kuiłowski 1885-1887
ks. Myron Podołyński 1887-1898
ks. Iwan Stryjski 1898-1900
ks. Ołeksander Zubrycki 1900-1912
ks. Wasyl Łewycki 1912-1918
vacat 1919-1924
ks. Mychajło Mryc 1924-1925
ks. Wołodymyr Hmytrasewicz 1925-1941
ks. Wasyl Hrynyk 1941-1946


W 1946 roku ks. Wasyl Hrynyk musiał uciekać z Przemyśla przed aresztowaniem przez komunistyczne służby „bezpieki”. W latach 1947-1957 życie parafii katedralnej zamarło. Ks. Wasyl Hrynyk jako proboszcz katedry na wygnaniu przebywał w Cyganku-Żelichowie, gdzie nieustannie prowadził działalność. Aresztowany w 1953 roku spędził w więzieniu 3,5 roku, - na wolność wyszedł w 1956 roku. Mimo inwigilacji i prób zastraszania w 1967 roku, powrócił do Przemyśla, gdzie pełnił nadal funkcję proboszcza parafii katedralnej aż do 1975 roku.

W latach 1957-1967 działalność duszpasterską w Przemyślu prowadzili: ks. Sylwester Krupa wykonujący obowiązki proboszcza parafii z polecenia ks. mitrata W. Hrynyka generalnego wikariusza 1957-1960
o. Melecjusz Biliński OSBM, p.o. proboszcza parafii 1961-1962
o. Borys Bałyk OSBM, p.o. proboszcza parafii 1962-1964
ks. Andrzej Szagała, p.o. proboszcza parafii 1964-1966
ks. Wasyl Hrynyk proboszcz parafii i wikariusz generalny 1967-1975
ks. mitrat Teodor Majkowicz, mianowany dekretem z 1975 przez prymasa S. Wyszyńskiego proboszczem parafii. Był proboszczem parafii katedranej do momentu powołania go na biskupa diecezji wrocławsko-gdańskiej w 1996.

ks. mitrat dr Eugeniusz Popowicz 1996-2013 (21.12.2013r. sakra biskupia)
ks. protojerej Bogdan Kruba 2014-2015
ks. protojerej mitrat Bogdan Stepan od 2015r.


© soborcerkiew.net

jrobin.net
projektowanie stron internetowych